Hoofdstuk 6. De vijf basisakkoorden uit het Real Book

Een akkoord is een stapeling van tertsen. De basis van een akkoord wordt gevormd door de grondtoon (1), de terts (3), de kwint (5) en het septiem (7). Vooral de 3 en 7 zijn karakteristiek voor de kleur van een akkoord. De individuele noten die deze stapeling van tertsen vormen (in dit geval 1, 3, 5 en 7) wordt arpeggio genoemd. In het Ral Book zijn er vijf basisakkoorden waarop gevarieerd kan worden. Deze basisakkoorden komen in dit hoofdstuk aan bod.

6.1 het "majeur 7" akkoord

Het majeur 7 is opgebouwd door op de grondtoon (hier C) eerst een grote terts te stapelen, vervolgens een kleine terts en dan een een grote terts. In het plaatje zie links dit arpeggio (=stapeling) en rechts een variant die beter klinkt en die je zelf kunt spelen aan de piano. Daar onder kun je het akkoord C Maj 7 beluisteren ; eerst het akkoord zoals genoteerd links, dan de afzonderlijke tonen achter elkaar en tenslotte de beter klinkende "piano-ligging".

 

Theorieboek akkoorden 1 CMaj7

"Early Autumn" - Ralph Burns en Woody Herman (1949)

De melodie van de compositie "Early Autumn" (1949, Ralph Burns en Woody Herman) begint met een dalende lijn van Majeur 7 akkoorden. Achtereenvolgens horen we in de melodielijn de dalende arpeggio's van BbMaj 7, Ab Maj 7 en Gb Maj 7. Hier in een uitvoering met tenor saxofonist Stan Getz.

 

6.2 het "mineur 7" akkoord

Het mineur 7 akkoord is opgebouwd door op de grondtoon (hier C) eerst een kleine terts te stapelen, vervolgens een grote terts en dan een een kleine terts. In het plaatje zie links dit arpeggio (=stapeling) en rechts een variant die beter klinkt en die je zelf kunt spelen aan de piano. Daar onder kun je het akkoord C mineur 7 beluisteren ; eerst het akkoord zoals genoteerd links, dan de afzonderlijke tonen achter elkaar en tenslotte de beter klinkende "piano-ligging".

 

Theorieboek akkoorden 3 Cmi7

 

"Chump Change" - Quincy Jones (1973)

De compositie "Chump Change" (1973) van Quincy Jones begint met de dalende arpeggio's van resp. Bbmi7, Abmi7, gevolgd door Bmi7 en Ami7.

 

6.3 het "dominant septiem" akkoord

Het dominant septiem akkoord is opgebouwd door op de grondtoon eerst een grote terts te stapelen, vervolgens een kleine terts en dan weer een een kleine terts.

 

Theorieboek akkoorden 6 C7

 

6.4 het "halfverminderd" akkoord

Het halverminderd akkoord is opgebouwd door op de grondtoon eerst een kleine terts te stapelen, vervolgens nog een kleine terts en dan een een grote terts. Het interval van grondtoon (1) naar kwint (5) is daarom een verminderde kwint.

 

Theorieboek akkoorden 8 Cmi7b5

 

6.5 het "verminderd" akkoord

Het verminderd (of dim) akkoord is opgebouwd door op de grondtoon allemaal kleine tertsen te stapelen, Het interval van grondtoon (1) naar kwint (5) is een verminderde kwint. Als we het dim-akkoord omkeren, d.w.z. als we een andere akkoordtoon als grondtoon nemen en van daaruit weer dezelfde volgorde aanhouden, dan krijgen we weer een dim-akkoord. Sterker nog, elke omkering van het dim-akkoord geeft weer een dim-akkoord. We zeggen dan dat dit akkoord symmetrisch is.

Hoewel er 12 verschillende grondtonen denkbaar zijn, bestaan er in feite slechts drie verschillende dim-akkoorden.

  1. C dim = Eb dim = F# dim = A dim
  2. C# dim = E dim =  G dim = Bb dim
  3. D dim = F dim = Ab dim = B dim

 

Theorieboek akkoorden 9 C dim