Improviseren met een blaasorkest

Afgelopen maandag mocht ik examen doen als dirigent. Nu zou je denken dat ik dat wel even doe met mijn bak aan ervaring. 

Maar eigenlijk kwam er een heleboel naar boven uit mijn jeugd toen ik daar stond. En daar had ik best wel last van zo onder druk. Ik schat in dat jij sommige dingen ook wel herkent bij jezelf als je onder druk muziek maakt. Or am I wrong?

  • Het stemmetje in mijn hoofd dat me onzeker maakt dat ik als beginnend dirigent meteen voor een professioneel orkest sta met gevorderde musici 
  • De zucht naar perfectie die mij blokkeert in mijn spontaniteit 
  • Moeite om echt verbinding te maken met mensen, omdat ik erg met ‘mijn ding’ bezig ben
  • Ik had hooikoorts omdat ik het hele weekend buiten was geweest om te ontspannen

Gelukkig voelde ik tijdens mijn examen ook dat enorme verlangen om een orkest aan te sturen. Als jongetje dirigeerde ik soms al met de klassieke LP’s van mijn vader mee. En het mooie is dat het nu pas echt begint. Vergelijk het met autorijden. Als je je rijbewijs haalt kun je eigenlijk nog niet echt goed autorijden.

Ik mocht het programma van mijn examen zelf samenstellen. Daarom greep ik natuurlijk de kans aan om een deel  ‘lichte muziek’ te programmeren. Het liep allemaal gelukkig goed af: ik had als beoordeling zelfs een 17…  een 8 voor het eindexamen concert en een 9 voor de theorievakken.  

Bij blaasorkesten staat improviseren helaas eigenlijk nooit op het programma. Ik vind dat best raar. Alsof alleen jazzmuzikanten fantasie hebben. Onzin natuurlijk! Improviseren is zo ontzettend leuk. En iedereen kan het, als je het maar op een passende manier aangereikt krijgt.

Daarom heb ik een aantal goed in het gehoor liggende stukken geschreven voor blaas-orkesten waar je vrij makkelijk kunt improviseren, juist als je klassiek bent opgeleid. Mijn catalogus vind je trouwens hier.

Hoe kan het dan wel? De truc is dat je niet over akkoorden moet willen improviseren. In de video neem ik je even mee naar mijn examen. We spelen mijn compositie ‘Prayer and Dance of the Derwish’. 

In 2008 mocht ik optreden op het Eurovisie songfestival in Belgrado (Servië). Niet als zanger gelukkig, maar als ‘playbacker’ met het Metropole Orkest. Gelukkig mochten we ook een aantal live concerten verzorgen in Servië met de band Balkanopolis.

Ik raakte onder de indruk van de energie van die band en van al die onregelmatige Balkan ritmes. In het vliegtuig op de terugreis klapte ik mijn laptop open en noteerde wat ik in mijn hoofd had. Op Schiphol was het af. 

Het stuk opent met een soort gregoriaanse zang en gaat over in een geïmproviseerde meditatie. Daarna volgt een opzwepende dans in de stijl van de dansende Derwishen uit Turkije en het Midden-Oosten.  

De solist in de video is Vincent Klep op altsaxofoon. Klinkt heel indrukwekkend (hij is natuurlijk prof), maar in feite varieert hij de hele tijd maar met die ene toonladder die ik opgeschreven heb in de bladmuziek. En daar zijn ook klassiek opgeleide muzikanten heel goed in. Enjoy!

Op JOUW fantasie!
Werner Janssen
improvisatiecoach – impro Circle

30 reacties op “Improviseren met een blaasorkest”

  1. Gefeliciteerd Werner met je diploma voor dirigent. Een prachtig stuk Prayer and Dance of the Derwish. Bijzonder om een improvisatie erin te laten doen en het moment wanneer je het weer over gaat nemen als dirigent. Veel plezier met dit mooie resultaat en succes met je verdere dirigentenloopbaan. Mel

    1. Heb het enthousiasme erin gevoeld! Ken het stuk niet, maar zag de dansende Balkan mensen voor me. Succes met je loopbaan!

  2. van harte gefeliciteerd met deze prestatie. een mijlpaal in je leven denk zo. de opname van het blaasorkest klonk fantastisch. Proficiat.

    1. Hoi Ron,
      Muchas gracias. Improviseren ze in Spanje ook een beetje in de muziek? Ik weet dat er een prachtige cultuur van blaasorkesten is. Mocht ooit in Valencia op het Certamen de bandas de musica meedoen.

      1. Hoi Werner, bijzonder stuk hou ik van!
        Dank voor je inspirerende mail, spoort mij weer aan om vooral die basis, de accoordnoten, stevig onder de knie te krijgen zodat ik eindelijk eens “los” kan!
        Vriendelijke groet Timo

  3. Gefeliciteerd Werner hartstikke goed gedaan. De orkesten waar jij voor staat mogen blij zijn. Natuurlijk een altsaxofoon solo past bij jou ook de keuze van de muziek. Veel toekomst en nog veel meer. Hartelijke groeten van Ton Lof.

  4. Jan Heerings

    Werner, van harte proficiat !
    Mooi om te zien hoe jij stap voor stap je droom verwezenlijkt. Je demonsteert hiermee ook dat exact denken en een creatieve geest elkaar kunnen versterken ipv tegenwerken.

    Wat een boeiende uitdaging om improvisatie te introduceren in de wereld van de blaasorkesten. Dat is wel een soort van revolutie.
    Verder lees ik een opvallende uitspraak in je introductie: “De truc is dat je niet over akkoorden moet willen improviseren.” Geldt deze tip specifiek voor blaasorkesten of meer algemeen? Het klinkt alsof dat haaks staat op al jouw lesmateriaal mbt akkoord-gebruik. Hoe moet ik dit begrijpen?

    1. Hoi Jan,
      Goede vraag van je. Muzikanten in blaasorkesten weten meestal niets van akkoorden. Ze vinden het ontzettend spannend om uit hun hoofd iets te moeten verzinnen. Dan moet je niet aankomen met allerlei muziektheorie over akkoorden, maar iets verzinnen waar zij zich iets bij voor kunnen stellen. Laagdrempelig houden. Als ze er dan aan geroken hebben en ervaren hoe leuk dat is, willen ze misschien meer weten. Dan kom je vanzelf bij pop/jazz uit en dan zijn mijn boeken en online cursussen een bewezen methode.

  5. Van harte gefeliciteerd Werner.Een nieuwe stap in je muzikale loopbaan. Jij lijkt een muzikale alleskunner.En ik merk bij jouw boeken en indertijd een les dat je heel goed kan uitleggen.
    In het stuk dat ik beluister hoor ik “Spaanse invloeden”. Mooi om te beluisteren.Groet,Peter

  6. Hoy Werner, prachtig stuk met diverse sferen! Het orkest moet daarin natuurlijk wel geleid en begeleid worden door een goede dirigent. En…..laat die daar nu voorstaan: gefeliciteerd en veel succes verder.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top